Kaarsjes voor vermoorde Sovjetsoldaten

In het donker zijn vanmorgen kaarsjes geplaatst bij de executieplek van 77 Sovjetsoldaten. Zij werden op 9 april 1942, vandaag precies 78 jaar geleden, in alle vroegte gefusilleerd.

Er werden 24 witte kaarsjes gebrand voor de 24 soldaten die in Kamp Amersfoort aan honger, ziekte en mishandeling overleden én 77 rode kaarsjes voor de 77 mannen die werden doodgeschoten. Alle 101 soldaten werden na de oorlog opgegraven en herbegraven op het Sovjet Ereveld aan de Dodeweg in Leusden, naast begraafplaats Rusthof.

Aanvankelijk zou de herdenking bij monument Koedriest worden bijgewoond door een delegatie uit Oezbekistan. De meeste slachtoffers waren waarschijnlijk uit dat land afkomstig. Door de inspanningen van de Stichting Sovjet Ereveld bestaat er sinds kort grote belangstelling in dat land voor het lot van de in Amersfoort gestorven Sovjetsoldaten.

Door het coronavirus kon de delegatie niet komen en was de bijeenkomst niet toegankelijk voor publiek. ,,Maar ook al staan we hier zonder Oezbeken, in een heel klein gezelschap: die 101 anonieme soldaten, vergeten zijn ze niet meer’’, zei Remco Reiding, directeur van de Stichting Sovjet Ereveld. ,,Want het afgelopen jaar hebben burgemeesters, ambassadeurs, gouverneurs, zelfs presidenten over hen gesproken.’’ (Lees zijn toespraak hier.)

De kaarsjes werden dit jaar geplaatst door Gerolf Bouwmeester (burgemeester van Leusden), Kees Kraanen (loco-burgemeester van Amersfoort), Willemien Meershoek (directeur Kamp Amersfoort), Alex Engbers en Remco Reiding en dichter Ruben van Gogh. Van Gogh van het Utrechtse Stadsdichtersgilde droeg een speciaal voor de gelegenheid geschreven gedicht voor.

De ceremonie wordt jaarlijks georganiseerd door de Stichting Sovjet Ereveld in samenwerking met Kamp Amersfoort, Crematorium en Begraafplaatsen Amersfoort, scholengemeenschap ‘t Atrium en Slavisch koor Byzantium. Het koor en een schoolklas van ‘t Atrium konden dit jaar evenmin aanwezig zijn.

Foto’s Marco Hofsté