‘Mijn moeder verpleegde Jekaterina’

,,Katja!’’, dacht Sietse Altena gelijk, toen hij gisteren bij de NOS las over de identificatie van een Oekraïens meisje. Zou het gaan om het meisje dat zijn moeder tijdens en na de oorlog in Leeuwarden heeft verpleegd?

Sietses moeder Anny Kemme werkte tijdens en na de oorlog in het Sint Bonifatius Hospitaal in Leeuwarden. Twee verhalen die ze daarover vertelde, bleven haar zoon (nu 67) altijd bij.

,,Op een vroege ochtend’’, vertelt Altena, ,,moesten alle verpleegsters van het civiele deel bijspringen in het door de Duitsers gevorderde deel, dat een militair hospitaal was geworden. Er was een Duits schip aangevallen door een Engels vliegtuig en de gewonden werden naar Leeuwarden gebracht. Mijn moeder omschreef een totaal surrealistisch beeld. Tot middernacht hebben ze doorgewerkt, te midden van emmers vol met geamputeerde armen en benen. In die krankjorume sfeer – Duitse officieren schreeuwden allerlei oorlogspropaganda om de stemming erin te houden – lag een jongen op tafel, bij wie de beide benen geamputeerd waren. Toen hij alsnog overleed, zei iemand: ‘wat triest, hij was net getrouwd’.’’

En het tweede verhaal? ,,Katja!’’, zegt Altena. ,,Mijn moeder heeft mij meermaals verteld dat ze in de oorlog voor een Oost-Europees meisje heeft gezorgd dat in het Bonifacius Hospitaal in Leeuwarden lag. Daar werkte ze als verpleegster. Dat het meisje, Katja, een bewogen verleden had, veel had meegemaakt tijdens verschillende omzwervingen tijdens de oorlog. En dat Katja er was overleden. Mijn moeder vertelde me dat ze extra haar best had gedaan om Katja zo respectvol mogelijk af te leggen. Ze was helemaal alleen. Zo heeft mijn moeder toch iets voor haar kunnen betekenen, haar de laatste eer kunnen bewijzen.’’

Over Katja hoorde Altena na het overlijden van zijn moeder in 2009 nooit meer iets. ,,Zou Katja het meisje zijn uit het NOS-verhaal, het meisje dat op het Sovjet Ereveld begraven ligt?’’

Het meisje op het Sovjet Ereveld overleed na de oorlog in Leeuwarden in datzelfde Sint Bonifatius Hospitaal. Ze kwam uit Oekraïne en heette Jekaterina. De roepnaam van Jekaterina is…….. Katja! Andere sterfgevallen van meisjes uit Oost-Europa in dat ziekenhuis in die plaats zijn niet bekend. Dus ja, alles wijst erop dat Katja en Jekaterina dezelfde persoon zijn.

,,Ik was al die verhalen die voortdurend in de familie over de oorlog werden verteld eerlijk gezegd helemaal zat. Pas later heb ik begrepen hoe belangrijk en persoonlijk dit verhaal voor mijn moeder is geweest. In 1971 kregen we tijdens een uitwisselingsprogramma een Amerikaans meisje met Tsjechische roots in huis. Toen mijn moeder haar, 26 jaar na de oorlog, op Schiphol voor het eerst zag, zei ze: ,,Net Katja”.’’