Oezbeken gekozen bij meest aansprekende foto’s WO2

Het fotootje van Oezbeken in Amersfoort behoort tot de 100 meest aansprekende foto’s van de Tweede Wereldoorlog in Nederland. Dat is vandaag officieel bekendgemaakt.

De twee Sovjetsoldaten die op de foto zijn te zien, behoorden tot een groep van 101 die in en nabij Kamp Amersfoort om het leven werden gebracht. Hun stoffelijke resten werden begraven op het Sovjet Ereveld in Leusden.

,,Dit is nationale erkenning voor een groep oorlogsslachtoffers die lang vergeten is geweest’’, zegt Remco Reiding, directeur van de Stichting Sovjet Ereveld. ,,Dit doet recht aan hun tragische lot. En het is historisch correct dat ook de miljoenen Sovjetsoldaten die stierven in de strijd tegen nazi-Duitsland zo een plek hebben gekregen in onze kijk op de Tweede Wereldoorlog.’’

De 101 Sovjetsoldaten werden om hun Aziatische uiterlijk als levend propagandamateriaal naar Nederland gebracht. De bezetter wilde ons, als Germaans broedervolk, laten zien wat voor Untermenschenonze bondgenoten in het Oosten waren. Het merendeel van de soldaten was naar verluidt afkomstig uit Oezbekistan.

Binnen een halfjaar na hun aankomst overleden 24 soldaten aan honger, ziekte en mishandeling. De resterende 77 Oezbeken werden op 9 april 1942 door de bezetter gefusilleerd.

De 101 Sovjetsoldaten liggen als onbekenden begraven op het Sovjet Ereveld. ,,Ondanks jarenlang onderzoek is hun identiteit altijd onbekend gebleven’’, zegt Reiding. ,,Er is vrijwel niets over hen bekend. Dit fotootje is vrijwel het enige tastbare bewijs van hun bestaan en dat maakt het zo schrijnend én belangrijk.’’

Een provinciale werkgroep had de foto geselecteerd uit alle Utrechtse foto’s van de Tweede Wereldoorlog. Een jury heeft de plaat nu ook opgenomen in de belangrijkste foto’s voor heel Nederland. De 100 foto’s zijn gepubliceerd in het boek ‘De Tweede Wereldoorlog in 100 foto’s’.

In het tv programma ‘De honderd foto’s van de oorlog’ dat de NOS op 4 mei op NPO 2 uitzendt (20.25 – 21.25 uur), passeert een groot aantal gekozen foto’s de revue. In deze uitzending, gepresenteerd door Herman van der Zandt, geven de initiatiefnemers van het project, NIOD-historici Laurien Vastenhout en Erik Somers, een toelichting op de foto’s en de totstandkoming van de samenstelling.

De Tweede Wereldoorlog in 100 foto’s is een project in het kader van 75 jaar vrijheid dat wordt uitgevoerd door het NIOD, in opdracht van Platform WO2, en is mede mogelijk gemaakt door het Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport en het vfonds.

Lees hier de toespraak van Remco Reiding over dit fotootje.

Bekijk hieronder wat Micha Bruinvels, World Press Photo, over het fotootje te vertellen heeft.