Onlangs waren we in Georgië voor de introductiefilm en de VR-film voor ons museum. Een kijkje achter de schermen.
Deel 3: Papa, ga niet weg!
,,Ne oechadi!”, roept het jongetje Dmitri angstig naar een zesogige camera. Hij heft zijn handen ten hemel, als paard en wagen van hem wegrijden. Zijn vader zwaait nog naar hem, terwijl hij langzaam maar zeker aan de horizon verdwijnt. Het is het laatste beeld dat Dmitri heeft van zijn vader, die moet vechten tegen nazi-Duitsland en nooit meer terug zal komen.
Hoe veel kinderen moeten er niet net als het jongetje Dmitri achter hun vader zijn aangerend in een poging te voorkomen dat hij naar het front vertrekt? Hoe veel vrouwen en kinderen bleven in 1941 achter zonder man of vader? Balancerend tussen hoop en wanhoop, zonder steun en in grote onzekerheid over wat de toekomst brengen zou?
Alleen in Leusden al gaan persoonlijke 865 tragedies schuil achter evenzoveel grafstenen. Een Ereveld vol met te vroeg beëindigde levens, met mannen die hun vrouw nooit meer terugzagen, met vaders die hun kinderen niet zagen opgroeien. Met gewone mensen met een naam, een gezicht en een levensverhaal, die destijds meegingen in het graf, omdat niemand erin slaagde – of de moeite deed – hen te identificeren.
In 2000 was de kleine Dmitri Botenko, inmiddels een oudere man van 61 jaar, de eerste nabestaande die hoorde dat vader niet langer vermist is. Zijn aangrijpende verhaal staat centraal in ons museum, dat in maart de deuren opent.
Op de Krim, waar Vladimir Botenko met zijn gezin woonde, kunnen we helaas niet filmen. Maar de heuvels hier in Georgië doen denken aan het dorpje, waar Vladimir in het jaar voor de Duitse inval in de Sovjet-Unie eigenhandig een huisje bouwde.
De camera wordt opgesteld bij een boerderij met golfplaten daken en een tuin vol appelbomen. In de kleine woonkamer worden de laatste puntjes op de i gezet voor de opnames. Een kraan wordt afgedekt, want water haalden de inwoners van Vladimirs dorpje destijds nog uit een put. Een klein decorstuk, een portret van Stalin, verdwijnt in een laatje. Want moeder Botenko had het niet zo op de Sovjetleider sinds die haar familieleden als koelakken naar de Goelag had gestuurd.
Haar geliefde Vladimir bleef dat lot bespaard, maar nu moet ook hij weg: naar het front. Filmdirecteur Erris van Ginkel zwaait zijn arm van boven naar beneden, een teken dat de volgende take wordt gefilmd. ,,Papa, ne oechadi”, roept het jongetje weer. ,,Papa, niet weggaan!”
Lees hier deel 1, deel 2, deel 4 en deel 5 van de serie over onze reis naar Georgië.
