Tijdens de jaarlijkse Adoptantendag heeft Stichting Sovjet Ereveld een bijzondere schenking ontvangen van Oorlogsmuseum Medemblik: 36 historische foto’s uit 1941. De beelden zijn gemaakt na de inval van nazi-Duitsland in de Sovjet-Unie.
De foto’s geven een indringend beeld van de omstandigheden waarin Sovjetburgers en krijgsgevangenen tijdens de oorlog terechtkwamen. Ze laten niet alleen de strijd zien, maar ook de harde en gewelddadige manier waarop met gevangenen en vermeende partizanen werd omgegaan. De beelden zijn gemaakt in onder andere het Wit-Russische Orsja en de Russische regio Smolensk.
De foto’s werden overgedragen door Erik IJskes, hoofd collectiebeheer van Oorlogsmuseum Medemblik.
De overhandiging was het slotstuk van een waardevolle en inspirerende middag, die begon met een korte terugblik van directeur Remco Reiding op het afgelopen jaar. Hij vertelde onder meer over de bijna verdwenen traditie van de kaarsjes op kerstavond en de recente bekladdingen van meer dan 150 grafstenen.
Laurens van Aggelen, journalist, schrijver en uitgever, gaf een lezing over zijn boek Russen – De vergeten prijs van Europa’s vrijheid. Daarin vraagt hij aandacht voor de grote prijs die de Sovjet-Unie betaalde voor de bevrijding van Europa. In Nederland ligt de nadruk bij de bevrijding vooral op Canadese, Amerikaanse, Britse en Poolse bevrijders, terwijl de rol van het Rode Leger grotendeels is vergeten.
Tijdens zijn lezing ging Van Aggelen in op de veranderde beeldvorming rond de Sovjet-Unie: van bondgenoot in de strijd tegen Hitler naar vijand tijdens de Koude Oorlog, en de invloed daarvan op hoe we naar de Tweede Wereldoorlog en de bevrijding zijn gaan kijken.
Ook interviewde Remco Guido van Noordwijk, student culturele antropologie aan de Universiteit Utrecht, over zijn onderzoek naar de gepolitiseerde herinnering aan het Sovjet Ereveld. Dat onderzoek laat zien dat herinnering niet neutraal is, maar onderdeel van herinneringspolitiek: keuzes over wat en hoe we herdenken zijn altijd politiek geladen. In Nederland krijgt de rol van Sovjetsoldaten relatief weinig aandacht, mede door historische en actuele spanningen. Tegelijk blijft het ereveld bestaan en betekenis houden, mede door de inzet van betrokkenen zoals vrijwilligers en SSE.
Tijdens de middag werden 21 adoptanten, die al tien jaar een soldaat geadopteerd hebben, in het zonnetje gezet met een kleine attentie: een boekenlegger met zaden van Phacelia, een bloem die symbool staat voor vriendschap, verbondenheid en trouw.
Na afloop was er gelegenheid om na te praten onder het genot van een hapje en drankje. Wij zijn dankbaar voor de blijvende steun en betrokkenheid van onze adoptanten. Dankzij hun bijdrage kunnen de verhalen van de soldaten blijvend worden verteld – nu en in de toekomst.
