Tekst: Jeroen van der Bijl
Meer dan vijftig mensen waren in de warmte naar het Sovjet Ereveld gekomen. Marius van Zeijts, voorzitter Sovjet Ereveld Experience, opende de herdenking met een korte toelichting. Hij gaf onder andere uitleg aan de naam Barbarossa: “Dat betekent ‘rode baard’ in het Italiaans en werd dan ook bijnaam van roodbebaarde Keizer Frederik I van het Heilige Roomse Rijk. In de Middeleeuwen leidde hij de Derde Kruistocht en hij stond dan ook symbool voor overwinning, militaire macht en heldendom”.
Rol van gewone soldaat
Daarna ging Remco Reiding, directeur Sovjet Ereveld Experience, kort in op de rol van de gewone soldaat in deze oorlog. Zo veranderde Operatie Barbarossa het leven van de familie Botenko. Vladimir moest naar het front, zijn vrouw Aleksandra bleef achter zonder haar man en zoon Dmitri groeide op zonder vader. “Alleen daarom al is het goed dat we op deze plek elk jaar op 22 juni stilstaan bij Operatie Barbarossa”, zei Reiding. “Voor al die Aleksandra’s en voor al die Dmitri’s.”
Bloemenkransen en rode anjers
Vervolgens werden enkele bloemenkransen gelegd bij de obelisk. Burgemeester Gerolf Bouwmeester van Leusden deed dat namens de gemeenten Leusden en Amersfoort, en vrijwilligers Ina en Bert Prinsen legden een krans namens Stichting Sovjet Ereveld. Ook andere aanwezigen toonden hun respect door rode anjers te leggen. De aankoop van deze anjers maakt grafbezoek van familieleden van soldaten mogelijk en ondersteunt diverse activiteiten van onze Stichting. De plechtigheid werd afgesloten met het Taptoe-signaal van trompettist Pim Kruithof en 1 minuut stilte.
Alles voor het moederland
Het tweede deel van de herdenking vond plaats in het museum. Aan de hand van zijn boek ‘Alles voor het moederland’ vertelde Michel Krielaars wat in de voormalige Sovjet-Unie gebeurde na de onverwachte Duitse aanval, hoe dat kon gebeuren en wat dit deed met burgers, soldaten en leiders van het land.
“Hoewel de Duitse krijgsmacht snel grote stukken grondgebied van de Sovjet-Unie wist te veroveren, bleek Hitler uiteindelijk niet in staat het Rode Leger te verslaan. Ondanks de vele miljoenen doden en enorme verwoestingen bleven de Sovjets strijden voor de goede zaak, hun moederland. Uiteindelijk kwamen de Duitsers door winterse omstandigheden vast te zitten en doordat bevoorradingslijnen te lang werden. In de winter van 42/43 werd het Duitse leger verslagen.”
Krielaars gaf tijdens zijn lezing ruimte voor enkele Russische liederen, gezongen door mezzosopraan Henriëtte Schenk, begeleid op accordeon door Ellen Boers.
Tot slot beantwoordde Krielaars vragen van aanwezigen, waarna de herdenkingsavond werd afgesloten met een hapje en een drankje.
