Tijdlijn, 80 jaar Sovjet Ereveld

865 oorlogsslachtoffers ‘rusten’ al decennialang op het Sovjet Ereveld in Leusden, maar niet bepaald in vrede. Dat blijkt uit de wisselexpositie die vanavond wordt geopend in de Sovjet Ereveld Experience.

Politiebewaking, een hek met prikkeldraad, bekladdingen, Kamervragen en verboden. Aan de hand van vele documenten en beeldmateriaal toont de nieuwe wisselexpositie hoe herdenken van de oorlogsslachtoffers in Leusden voortdurend is beïnvloed door de veranderende tijdsgeest en internationale verhoudingen.

Zo is de Nederlandse regering het Sovjet Ereveld tijdens de Koude Oorlog liever kwijt dan rijk. Een Haagse ambtenaar verzucht eind jaren vijftig zelfs dat ,,wellicht aan de Russen voorgesteld kan worden de stoffelijke resten naar de Sovjet-Unie te doen overbrengen.’’

Terwijl politici, diplomaten en ambtenaren bakkeleien, wordt er vijftig jaar lang geen soldaat geïdentificeerd en geen nabestaande geïnformeerd. ,,Dat is nog wel het belangrijkste gevolg van al dat ongemak’’, zegt Remco Reiding van de Sovjet Ereveld Experience. ,,Dat gewone mensen, soldaten die onze bondgenoten waren en hun families, er de dupe van werden.’’

Sinds 2010 zet Stichting Sovjet Ereveld zich in voor de oorlogsslachtoffers en hun nabestaanden. Vorige maand opende een museum, de Sovjet Ereveld Experience, waarin hun persoonlijke verhalen op aangrijpende wijze worden verteld.

,,Maar ook nu nog, door de oorlog in Oekraïne, gaat vrijwel elke herdenking gepaard met heel veel gedoe’’, zegt Reiding. ,,Tachtig jaar na de oorlog staat herdenken opnieuw onder druk. Juist daarom is dit verhaal belangrijk.”

Waar in het museum de persoonlijke verhalen die schuilgaan achter de grafstenen centraal staan, ligt in de wisselexpositie ‘Tijdlijn, 80 jaar Sovjet Ereveld’ de nadruk op de plek en hoe die plek, het Ereveld, speelbal werd van naoorlogse politiek. De expositie is vanaf 30 april te bezoeken in de Sovjet Ereveld Experience in Leusden.

Tickets kan je hier bestellen.