Drie soldaten die al bijna 80 jaar anoniem begraven liggen op het Sovjet Ereveld in Leusden zijn geïdentificeerd. Hun nabestaanden zijn daarvan op de hoogte gebracht.
Gevoelens van opluchting en verdriet vochten om voorrang bij de opgespoorde nabestaanden, voor wie na decennia wachten eindelijk een einde kwam aan de vermissing van hun familielid. Maar het betekende ook een definitief einde aan de hoop dat hij de Tweede Wereldoorlog overleefd zou hebben.
,,Het is enorm belangrijk voor mij en mijn familie dat we te weten zijn gekomen wat er met mijn opa is gebeurd en waar hij begraven ligt’’, aldus Ruben Melkonjan, kleinzoon van één van de soldaten. Hij brengt begin december op uitnodiging van Stichting Sovjet Ereveld met zijn echtgenote een bezoek aan het graf van zijn grootvader.
De opsporing van nabestaanden van soldaten is het resultaat van jarenlang speurwerk door onderzoeksjournalist Joris Versteeg naar een Armeens bataljon van de Wehrmacht, dat tijdens de oorlog in Nederland verbleef. Versteeg achterhaalde ook dat één van de geïdentificeerde soldaten geen Armeniër is, maar een Jood uit Wit-Rusland en Oekraïne die zich had voorgedaan als Armeniër.
De soldaten behoorden tot een verzetsgroep in het bataljon. Zeven mannen probeerden naar het bevrijde deel van Nederland te varen om de geallieerden te bewegen bij een voorgenomen opstand tegen de Duitsers te helpen. Ze zijn daarbij gepakt, ter dood veroordeeld en op 9 december 1944 op het Havenhoofd in Middelharnis gefusilleerd.
De soldaten maakten aanvankelijk deel uit van het Rode Leger. Nadat ze krijgsgevangen waren genomen, werden ze slachtoffer van ontmenselijking en rechteloosheid (naar schatting 3 miljoen van de 5,7 miljoen krijgsgevangen Sovjetsoldaten stierven in Duitse kampen). Ze kregen de kans hun leven te redden door een Duits uniform aan te trekken.
Zo belandden duizenden Sovjetsoldaten in Nederland. Daar moesten ze in dienst van de Duitse Wehrmacht de kust bewaken, maar velen deden hun best om de Duitsers zo veel mogelijk te saboteren.
De zeven in Middelharnis gefusilleerde mannen zijn na de oorlog herbegraven op het Sovjet Ereveld in Leusden. Stichting Sovjet Ereveld houdt hun nagedachtenis levend.
