“Een bijzonder inkijkje in het verleden”
Verschillende mensen dragen een steentje bij aan de realisatie van een museum bij het Sovjet Ereveld. Als ‘Steendrager’ neem je voor 100 euro een oude grafsteen van het Sovjet Ereveld af. Deze steen gaat deel uitmaken van een kunstwerk voor de opvang van hemelwater bij het museum. Wie zijn deze Steendragers en waarom dragen ze een steentje bij?
Deze keer is Hayo Bootsma (48) aan het woord, één van de eerste bestuursleden van Stichting Sovjet Ereveld. Hayo stond samen met Remco Reiding aan de wieg van de Stichting en reisde met hem mee naar Rusland en later Georgië. In laatstgenoemd land assisteerde hij bij het DNA-onderzoek. Bootsma woont in Leeuwarden, is vader van drie kinderen en werkt als journalist voor Omrop Fryslân. Daarvoor maakt hij verhalen over de zorg, defensie en maatschappelijke problemen.
Ken je de achtergrond van de stenen en, zo ja, wat betekent dit voor je?
“Ik zie wat het met mensen doet als ze hier in Nederland bij het graf staan. Een graf van een familielid dat ze nooit hebben leren kennen, maar waarmee toch een band is ontstaan. Dat het Remco gelukt is die mensen onder de steen te identificeren en te zorgen dat bloedverwanten hier kunnen komen, dat raakt mij. Ik heb bewondering voor zijn doorzettingsvermogen. Vooral omdat ik merk dat het nog steeds ontzettend belangrijk is deze mensen een gezicht te geven. De verhalen van de nabestaanden zijn indrukwekkend. Het geeft enigszins een beeld van wat er speelde. En van de keuzes die gemaakt werden. Maar tegelijkertijd besef ik heel erg goed dat wij geen idee hebben van hoe dat is, wat een oorlog doet met mensen.”
Wat is je relatie met het Sovjet Ereveld?
“Behalve dat ik Remco al lang ken en met hem op reis geweest ben, boeit veel van de Tweede Wereldoorlog mij zeer. Juist omdat we moeten leren van de geschiedenis. Zelf maak ik ook verhalen die gerelateerd zijn aan de oorlog. Van vliegtuigen die opgegraven worden tot het optekenen van verhalen van verzetsmensen. We maken ook wel eens verhalen over filmbeelden die zo nu en dan opduiken en een prachtig, intens beeld geven van die tijd. Denk bijvoorbeeld aan de kibboets in Franeker, waar in de jaren ’30 van de vorige eeuw Joodse jongeren woonden en een agrarische opleiding genoten. Totdat ze in 1941 werden opgepakt en afgevoerd door de Duitse bezetter. Van die kibboets zijn een paar jaar geleden filmbeelden opgedoken, wat een bijzonder inkijkje geeft in het verleden. Zulke beelden houden de herinnering levend.
Als je teruggaat in de tijd, zeg 10 jaar, en je vergelijkt dat met nu, dan zie je de ontwikkeling. Naarmate je verder in de tijd teruggaat wordt de ontwikkeling steeds duidelijker zichtbaar. Het Sovjet Ereveld verdient het om gezien te worden. De slachtoffers die er liggen hebben ook een verhaal. Dat moet verteld worden, in woord en beeld. Dat er nu een plek is met het Ereveld én het nieuwe museum waar die verhalen samenkomen, is prachtig.”
Ben je Steendrager en wil je een keer je verhaal doen in deze rubriek, stuur dan een mail naar info@sovjet-ereveld.nl. Dan nemen wij contact met je op. In deze rubriek komen donateurs van Stichting Sovjet Ereveld aan het woord. Zij spreken op persoonlijke titel, niet namens de Stichting Sovjet Ereveld. De Stichting is een apolitieke, onafhankelijke organisatie en kan niet verantwoordelijk worden gehouden voor uitspraken van geïnterviewden.
